De ecliptische kalenderklok

De ecliptische tijd.

Klokken en kalenders zijn ontstaan en ontworpen om de tijd te meten.
Hierbij zijn al in zeer oude tijden vier belangrijke dagen gevonden. De dag van de lente-equinox, waarop de dag even lang is als de nacht en de lente begint. De dag, waarop de zon de hoogste stand in het jaar bereikt en de zomer begint. De dag van de herfst-equinox, waarop de dag weer even lang is als de nacht en waarop de herfst begint. De dag, waarop de zon de laagste stand in het jaar bereikt en waarop de winter begint. In veel kalenders wordt het begin van het jaar door een van deze vier dagen gemarkeerd.
In oude tijden werd opgemerkt dat de zon verduisterd werd door de maan op de punten waar de banen van de zon en de maan elkaar kruisen. Het woord eclips komt uit het griekse woord ekleipein voor verduisteren. Dit is samengesteld uit het voorvoegsel ek- (uit- weg-) en het werkwoord leipein (verlaten verdwijnen). En de baan aan de hemel waar eclipsen kunnen plaatsvinden is de ecliptica, de baan waar de zon staat.
Een ander woord voor ecliptica is zodiak. Dit woord is eveneens afkomstig uit het grieks. Zodiakos kyklos, wat letterlijk 'kring van levende wezens' betekent. De ecliptica gaat door een aantal markante sterrenbeelden, die al in de Babylonische tijden, namen hadden. Deze namen zijn later de 12 (of soms 13) tekens van de dierenriem geworden. Het getal 12 was handig omdat een jaar ook ongeveer even lang was als 12 perioden van nieuwe maan tot nieuwe maan. Later werd de ecliptica preciezer ingedeeld in stukken van 30 booggraden. Omdat de aarde niet in een zuivere cirkelbaan rond de zon gaat, maar in een ellipsbaan met de zon in een van de brandpunten, gaat de zon met verschillende snelheid door de tekens. Voor de mensen op het noordelijk halfrond die van de zomer houden is er een gelukkige bijkomstigheid. De zon heeft in Januari de grootste snelheid op zijn baan en in Juli de kleinste. Het zomerhalfjaar duurt hierdoor ongeveer zes dagen langer dan het winterhalfjaar.

Beschrijving van de klok.

Op deze kalenderklok worden de graden van de ecliptica aangegeven als dagen. De dagen van steenbok duren korter dan de dagen van schorpioen. De dagen zijn verdeeld in 24 uren en de uren in 60 minuten en 60 seconden, die dus in de loop van de tijd langer en korter duren. De zwarte wijzers geven dit aan als op een gewone klok. De gele wijzers geven de datum van de ecliptische kalender aan. Het gele cirkeltje dat op een teken staat geeft aan in welk teken de zon staat. Het gele cirkeltje op een getal op de rand geeft de datum aan. Als voorbeeld nemen we de 14e van de ecliptica-maand. Staat het rechte stuk voorbij de 14, maar het cirkeltje nog op de 14, dan is het 'middag of avond' van deze dag.